De zoektocht naar nationale identiteit

Begin november 2019 verschijnt mijn boek over de zoektocht naar nationale identiteit in Duitsland: ‘Een kleine geschiedenis van de grootste Duitse worsteling’. Wat zijn passende nationale symbolen voor een multicultureel land? Hoe gaan we om met de goede én slechte kanten van de eigen geschiedenis? Deze vragen staan in heel Europa op de voorgrond, maar in Duitsland liggen ze door het oorlogsverleden nog eens extra gevoelig. Ik neem één omstreden locatie in Berlijn tot uitgangspunt voor dit verhaal. Het midden van de Duitse hoofdstad, het plein waar vanaf 2020 het herbouwde Berlijnse stadsslot zal openen, is steeds weer seismograaf van de maatschappelijke gevoeligheden geweest. In iedere periode komt de visie van de politieke elite er tot uitdrukking, maar ook de aanvallen van diens tegenstanders. Steeds opnieuw gaat het op deze plek om de grote vraag naar identiteit: wat is Duits?

Recensie in dagblad Trouw: ‘[Duitsland probeert in de 21ste eeuw] om te gaan met de nieuwe werkelijkheid van een bestaan als immigratieland (25 procent van de bevolking van elders). ‘De nieuwe Duitser’ worstelt met de nieuwe Duitsers. Schoonenboom laat schitterend zien hoe opinies voortdurend schuiven door de lange schaduwen van het verleden, vluchtelingenstromen, aanslagen, AfD, voetbalinternational Mesut Özil, popgroep Rammstein en veel meer.’

Afbeelding: Still uit de Duitse tv-talkshow Phoenix Runde van 14 mei 2014 over ‘het gevaar van rechts’, met mijzelf, SPD-kopstuk Gesine Schwan, AfD-leider Alexander Gauland, en CDU-politicus Charles M. Huber.