De nieuwe man

‘Dit was bij mijn eerste kind nog ondenkbaar’, zegt David, universitair docent filosofie, op de rand van de zandbak. Hij doelt op de vele mannen om ons heen. Vaders met driedagenbaardjes, smartphone in de ene hand, babyflesje in de andere – en dat op een gewone woensdagmiddag.

‘Toen ik zeven jaar geleden voor het eerst in deze speeltuin kwam’, zegt David, ’werd ik hier nog vreemd aangekeken. De vrouwen leken te denken dat ik ze wilde versieren, of dat ik een kinderlokker was. Nu is het gewoon geworden.’

David is ‘in Elternzeit’; hij heeft door de overheid betaald ouderschapsverlof, en met hem de halve zandbak. ‘Nieuwe vaders’ had het land nodig, verordende Angela Merkel in 2007. Dat zei ze om pragmatische redenen. Werkende, hoogopgeleide vrouwen bleken in Duitsland te weinig kinderen te krijgen, met als resultaat desastreuze voortplantingscijfers. De Duitse man – notoir traditioneel ingesteld – moest daarom met behulp van miljarden euro’s overheidsgeld geëmancipeerder worden.

Of het de voortplanting inderdaad ten goede komt is de vraag, maar veel mannen genieten inmiddels duidelijk de voordelen van het betaalde verlof: meestal nemen ze een paar maanden, een paar, zoals David, een heel jaar, en ontdekken zo hun verzorgende kant. Berlijn is het centrum van dit nieuwe type Duitse man. Ze laten de Amsterdamse vader er met zijn ene papa-dag opvallend traditioneel uitzien.

Aardige mannen zijn het, die vandaag in onze zandbak zitten; geëmancipeerd, milieubewust, zachtmoedig. In de Duitse media is dit nieuwe type zachte man de laatste jaren dan ook veel bezongen, en hij leek zelfs even tot een collectief Duits ideaal uit te groeien. Tot in 2016 toch de twijfel weer toesloeg.

David haalt uit zijn rugzak een recent artikel uit Die Zeit, het lijfblad van de moderne man. Een paar maanden na het aanrandingsdrama in de Keulse nieuwjaarsnacht worden hierin kanttekeningen gezet bij het nieuwe mannelijkheidsideaal. Met een ironische toon beschrijft de auteur, een geïmmigreerde Pool, wat achter de hand vaker te horen is geweest. Want de zachtaardigheid van die ‘nieuwe mannen’ is natuurlijk leuk en aardig: ‘Maar waarom hebben de mannen in Keulen hun vrouwen niet beschermd, zoals ouderwetse macho’s zouden doen?’

Voor David er zijn commentaar op kan geven, komt zijn 3-jarige zoon aangerend, huilend. Mijn dochter heeft hem geknepen. Kort lijkt de filosoof na te denken wat hij zijn zoon nu zal zeggen: liefdevol vergeven, of misschien toch ferm terugknijpen? Voor de moderne Berlijnse man zijn het geen eenvoudige tijden.

Gepubliceerd op 15 maart 2016 in Het Parool