Easyjetset 2.0

Dicht staan we op elkaar gedrukt, in één van de achterste hallen van Schiphol, waar de lowbudget-vliegtuigen staan. Vaak heb ik in deze rij gestaan, en meestal was al van ver te zien dat dit de rij voor Berlijn was. Een bepaald type overheerste er, of ze nu uit Nederland, Duitsland of waar dan ook kwamen; jong, donker gekleed, niet bepaald kapitaalkrachtig, en met een voorliefde voor afgetrapte sneakers.

Misschien dat me daarom vanavond een heel ander soort  Nederlandse toeristen opvalt. Ergens tussen de dertig en veertig zijn ze, onbezorgd vrolijk, en gezien hun kleding gaat het hen goed. De mannen dragen kleurige Floris van Bommel-schoenen, de vrouwen hebben jurkjes aan die vast ook van een heuse designer zijn.

Direct plaatsen kan ik ze niet. Ambtenaren? Daarvoor zijn ze te goed gekleed. Advocaten? Nee, te losjes. Ook zij hebben iets ‘creatiefs’, maar anders dan het houtje-touwtje-genre dat de Berlijnse toerist zo lang kenmerkte. Eerder iets creative industry-achtigs: iets vlots waarmee toch geld kan worden verdiend.

De Easyjetset, zo omschreef Spiegel-journalist Tobias Rapp in zijn boek over de technoscene de typische Berlijn-toerist begin 21ste eeuw. Van overal vandaan kwamen ze, dankzij de opkomst van de goedkope vliegmaatschappijen. De technofans sloten prima aan bij de rest van de stad. Het failliete Berlijn noemde zich in 2005 ‘arm aber sexy’; het was een speeltuin voor verarmde kunststudenten, omgeven door werklozen, bouwputten en slecht gehumeurde ambtenaren.

Vanavond toont zich duidelijk een nieuw type bezoeker; een nieuwe Easyjetset. Het Nederlandse groepje wordt aangetrokken door een snel veranderend Berlijn. De verarmde kunststudenten van toen hebben internet-start-ups opgericht, met flinke investeringen vanuit het buitenland. Ondertussen heeft de toeristenstroom zich verdriedubbeld naar 30 miljoen overnachtingen – niveau Parijs en Londen. ‘Arm aber sexy’? De toerismebureaus bejubelen nu een ‘dynamische’ stad van vele mogelijkheden.

Na de landing lopen de Hollanders opgetogen door de gangen van het vliegveld. Speciaal voor dit soort bezoekers wilde men een grote glimmende luchthaven bouwen. Maar na twintig jaar plannen en minstens zoveel bouwschandalen is het, zoals zoveel in de stad, nog steeds niet gelukt de chaos tot een goed eind te brengen.

De Floris van Bommel-schoenen klakken over de vloer van het oude vliegveld. Door het contrast ziet het gebouw er extra vervallen en somber uit. Ik word er ineens erg vrolijk van. Nieuw geld, nieuwe slogans, nieuwe Nederlanders; maar ergens kan Berlijn toch ook alleen maar Berlijn blijven.

Gepubliceerd op 14 maart 2016 in Het Parool